Wat is de Veiligheidsladder?
De Veiligheidsladder is ontwikkeld voor alle bedrijven die mee willen doen aan aanbestedingen voor organisaties die aangesloten zijn bij de Governance Code Veiligheid in de Bouw (GCVB). Op dit moment zijn zo’n 1060 bedrijven aangesloten en dit zullen er in de toekomst alleen maar meer worden. De Veiligheidsladder is een initiatief om veiligheidsbewustzijn en bewust veilig handelen van bedrijven te meten en verbeteren.
En de Safety Culture Ladder? Wat is dat?
Dat is precies hetzelfde als de Veiligheidsladder. Het enige verschil zit hem in de benaming. Oorspronkelijk was het de Veiligheidsladder, maar om het ook over de grens duidelijk te laten zijn werd de Veiligheidsladder omgedoopt tot de Safety Culture Ladder (SCL). In dit artikel spreken wij over Veiligheidsladder, maar als je ergens Safety Culture Ladder tegenkomt dan weet je dat het over hetzelfde gaat!
Is de Veiligheidsladder verplicht?
Certificering voor de Veiligheidsladder is verplicht voor alle organisaties die zich inschrijven op aanbestedingen van opdrachtgevers die zijn aangesloten bij de GCVB. Vanaf januari 2024 is trede 3 vereist. Met trede 3 neemt de organisatie verantwoordelijkheid met betrekking tot veilig werken. De treden van de Veiligheidsladder zijn als volgt verdeeld:
- Pathologisch
Zolang we maar voldoen aan de wet, verder is niemand er proactief mee bezig. ‘Wat niet weet, wat niet deert’. Er wordt weinig tot niets geïnvesteerd in verbetering van het veiligheidsgedrag. - Reactief
Verandergedrag alleen als er zich een ongeval voordoet. In de organisatie is men eerder slachtoffer dan zelf verantwoordelijk: “Het is toch niet mijn schuld?” Verandergedrag is ad hoc en van korte duur. - Berekenend
Veiligheidsregels worden belangrijk gevonden en systemen om risico’s te beheersen zijn aanwezig. De organisatie neemt verantwoordelijkheid maar wel uit eigenbelang. Betrokkenheid bij veiligheid en naleving van regels en wetten ligt voornamelijk bij (hogere) management. - Proactief
Veiligheid heeft een hoge prioriteit en er wordt gewerkt aan problemen die gevonden worden. Er wordt voortdurend geïnvesteerd in verhoging van het veiligheidsbewustzijn en medewerkers worden aangespoord elkaar aan te spreken op onveilig gedrag. Bewust veilig werken wordt gezien als een eigen verantwoordelijkheid. - Vooruitstrevend
Veiligheid is volledig geïntegreerd, iedereen houdt zich eraan. Veiligheid zit ingebakken in het denken en het doen van alle medewerkers, ze zijn niet anders gewend.
Hoe zit het precies met trede 3?
Algemeen gezien heeft trede 3 een meer preventief karakter. Gestimuleerd wordt bij trede 3 om echt actief met elkaar aan de slag te gaan. Dus niet meer de situatie dat het topmanagement zaken bedenkt die uitgevoerd moeten worden maar dat bijvoorbeeld het buitenpersoneel actief betrokken wordt.
In aanvulling op trede 2 vereist trede 3:
- Een beleidsplan met lange termijn (meerjaren) doelstellingen;
- Een themagerichte aanpak ten aanzien van veiligheid ondersteund met communicatiemiddelen zoals video’s, posters (de Veiligheidscampagnes van HSE-Tools zijn hier een goed voorbeeld van);
- Een actief beloningsbeleid;
- Duidelijke aandacht voor gedrag middels observaties, gedragsaudits en terugkoppelingen;
- Inkoop; veiligheidsselectie eisen en vastgestelde procedure t.a.v. onderaannemers en leveranciers inzet en dit door vertalen naar contractafspraken;
- Een V&G adviesorgaan (orgaan samengesteld van medewerkers door de hele organisatie die de directie voorzien van concrete adviezen over verbetering van veiligheid);
- Dynamische V&G/werkplannen;
- Competentieontwikkeling van personeel (veiligheidsgedrag wordt actief meegenomen in de HR cyclus en ontwikkeling);
- Een zelfstandige V&G afdeling met minimaal een MVK’er in dienst/inzetbaar;
- Training voor werkplekinspecteurs (training gericht op gedragsobservaties door leidinggevend kader);
- Verdiepende onderzoeken, rapportages en trendverslagen van incidenten, ongevallen en andere meldingen, met een open communicatie hierover richting personeel.
Certificering Veiligheidsladder
Als jouw organisatie ge-audit wordt voor certificering voor een trede van de Veiligheidsladder (bij voorkeur trede 3 gezien het feit dat het zó januari 2024 is), dan wordt ook de lagere trede van de ladder beoordeeld. Gaat jouw organisatie voor trede 3? Dan wordt ook trede 2 beoordeeld. En deze moet met ‘goed’ beoordeeld worden, anders kun je niet certificeren voor trede 3! Iets om in de gaten te houden bij de voorbereiding.
Veiligheidsladder certificering binnen. En wat nu?
Heeft jouw organisatie certificering binnen voor een trede van de Veiligheidsladder? Mooi! Maar je wordt ieder jaar opnieuw beoordeeld. Daarbij beoordelen twee auditoren of de organisatie nog op dezelfde trede van de Veiligheidsladder zit qua veiligheidsbewustzijn of dat de organisatie juist een trede naar beneden is gevallen of misschien juist een trede hogerop geklommen is. De auditoren focussen zich met name op hoe bewust de medewerkers bezig zijn met veiligheid. Want veiligheidsbewustzijn is niet een kunstje wat je ieder jaar even uit de hoge hoed tovert om die certificering maar in stand te houden. Nee, veiligheidsbewustzijn moet in het dna van de medewerkers en de organisatie gaan zitten.
Wil je meer weten?
KAM Consultants kan jouw organisatie op verschillende manieren ondersteunen op weg naar certificering voor de Veiligheidsladder.
Niet alleen kunnen onze ervaren consultants jou uitgebreid adviseren met betrekking tot veiligheidsbewustzijn en de veiligheidsladder, ook kunnen we praktische oplossingen inzetten om de veiligheidscultuur binnen de organisatie te verbeteren.